ĐẦU TƯ TIẾNG ANH CHO CON BÂY GIỜ HAY CHỜ CON LỚN?

Bố mẹ có tin rằng mọi đứa trẻ đều có khả năng trở thành thiên tài? Bố mẹ đã từng nghe những đứa trẻ có thể học và sử dụng thành thạo 5 ngôn ngữ cùng một lúc chưa? Bố mẹ có tin rằng quan niệm thiên tài đến từ 20% bẩm sinh và đến tận 80% từ môi trường là con số có thật?

Sự thật thì đây quả là một thông tin thú vị đã được khoa học chứng minh. Nói như vậy để chúng ta hiểu rằng không phải cứ khi nào muốn là ta có thể thành thiên tài. Năng lực và tính cách của con người được quyết định gần như toàn bộ ở giai đoạn đầu đời. Chính vì lý do đó mà sau khi đi học, có những học sinh không mấy vất vả  nhưng vẫn học tốt, trong khi có những học sinh cố gắng mãi mà thành tích vẫn khó được như mong đợi.

Trong bài viết hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu cách làm gì có lợi nhất cho trẻ giai đoạn đầu đời nhé!

TẠI SAO CHÚNG TA KHÔNG NÊN CHỜ CON LỚN?

Trước khi bắt đầu câu chuyện, tôi muốn mọi người hãy ôn lại những chuyện thời chúng ta còn là học sinh. Trong cùng một lớp nhưng có những người học rất giỏi, nhưng cũng có những người lại học dở vô cùng. Một số người học rất giỏi không phải lúc nào cũng là người có nhiều nỗ lực nhất nhưng thành tích lúc nào cũng cao nhất, ngược lại những người học dở thì cố gắng mãi mà thành tích vẫn cứ lẹt đẹt. Thầy cô giáo luôn an ủi chúng ta rằng "Đầu óc thông minh hay kém thông minh không phải là do bẩm sinh mà tùy thuộc vào nỗ lực của bản thân mỗi chúng ta”

Câu trả lời ở đây là tính cách và năng lực của mỗi con người không phải do bẩm sinh mà được quyết định khi đến một "thời kỳ nhất định” nào đó trong cuộc đời. Nhưng, những nghiên cứu mới nhất về sinh lí học của não bộ và di truyền học đã có những tiến bộ mạnh mẽ, và nó giúp làm sáng tỏ rằng tính cách và năng lực của con người thực chất được hình thành chủ yếu ở giai đoạn đầu đời đặc biệt là giai đoạn từ 0 đến 3 tuổi. Có nghĩa là, con người khi mới được sinh ra thì hầu như đều giống nhau về khả năng mà không có sự khác biệt giữa thiên tài và người bình thường. Tùy thuộc vào môi trường giáo dục sau khi sinh ra mà trẻ trở thành thiên tài hay người bình thường.

Như vậy điều quan trọng nhất ở đây chính là cha mẹ cần nuôi dạy trẻ như thế nào những năm đầu đời,  Dưới đây là những lý do để cha mẹ đừng chờ đến khi con lớn mới dạy con:

Khả năng tiếp thu:

Khả năng tiếp thu của trẻ những năm đầu đời cao hơn người lớn chúng ta rất nhiều nên những lo lắng như "nhồi nhét quá nhiều" là không cần thiết. Khả năng tiếp thu những kích thích của não trẻ không khác gì một miếng bọt biển, khi nào đã hấp thu đầy đủ thì não sẽ tự nhiên dừng lại. Nhưng hãy nhớ rằng điều này chỉ đúng khi con chưa đến 3 tuổi, vì ở 3 tuổi trở đi thì trẻ đã có định hình về suy nghĩ logic, con sẽ bắt đầu kháng cự chọn lọc với kiến thức thu nạp, lúc này con cần 1 lộ trình dành riêng cho cá tính và tiềm năng của chính mình.

Khả năng phân biệt:

Ở độ tuổi này, khả năng phân biệt của trẻ rõ ràng là giỏi hơn người lớn rất nhiều. Bởi vì trẻ con sẽ không cần đến lý giải để ghi nhớ như người lớn mà chúng có năng lực phi thường đó là khả năng nhớ nguyên mảng các sự vật và phân biệt được mỗi sự vật đó ở trong não. Đây gọi là tiếp thu không chọn lọc.

Bố mẹ có biết rằng, Đánh giá của người lớn về "Dễ" và "Khó" không áp dụng đối với trẻ con, Với trẻ con, trẻ không hề có một ý niệm nào rằng cái đó là dễ hay khó, là yêu hay ghét. Vì đối với chúng, trong lần đầu tiên tiếp xúc thì tiếng Anh hay tiếng Nhật, nhạc cổ điển hay nhạc dân ca, nhạc có lời hay tiếng nhạc từ kèn harmonica đều có ý nghĩa như nhau.

CHÚNG TA CÓ THỂ LÀM GÌ?

Chúng ta cùng nghe câu chuyện dưới đây để cùng suy ngẫm nhé!

Nagata Masuo là một người cha nổi tiếng với việc nuôi dạy con mình từ tuổi ấu thơ. Ông đã từ bỏ công việc làm giáo viên lâu năm để dành hết tâm huyết nuôi dạy con. Khi ông bắt đầu áp dụng phương pháp giáo dục sớm cho con mình thì cậu con trai được 2,5 tuổi, còn cô con gái mới được 3 tháng. Kết quả là hai anh em nhà Nagata đã được ví là hai anh em thần đồng vì có thể nói thành thạo 5 thứ tiếng Anh, Tây Ban Nha, Ý, Pháp, Đức. Khi đó đã có rất nhiều ý kiến lên án ông bà Nagata đã nhồi nhét, bắt ép con mình học quá nhiều. Đa số mọi người đều cho rằng đối với trẻ nhỏ việc bị nhồi nhét quá nhiều thứ vào đầu sẽ là gánh nặng tâm lý tạo ra áp lực, làm cho trẻ phát triển không bình thường như những đứa trẻ khác. Nhưng đáp trả lại dư luận, thực tế gia đình Nagata rất bình yên, hạnh phúc, con cái khỏe mạnh, đó chính là câu trả lời đúng đắn nhất cho những lời chỉ trích và hoài nghi của dư luận.

"Tôi đã cho các con mình học tiếng Anh, Ý, Pháp, Đức hầu như đồng thời cùng một lúc. Mỗi lần nghe chương trình dạy tiếng nước ngoài trên sóng radio, bạn có để ý thấy mỗi bản tin phát bằng tiếng Anh sẽ được phát lại bằng tiếng Pháp không. Và tôi đã luyện cho con nghe những bản tin bằng các thứ tiếng khác nhau. Ngoài ra, mỗi lần chơi những bản nhạc bằng piano tôi để những bản nhạc bằng tiếng Ý, còn lúc giải thích thì tôi viết ra cho trẻ bằng tiếng Anh, tiếng Đức, Pháp. Nếu như thuyết minh mà không hiểu thì sẽ không thể nắm bắt được cách cảm thụ bản nhạc, nên trẻ sẽ càng có thêm động lực để học tiếng nước ngoài. Cho trẻ học 5 ngoại ngữ cùng một lúc không sợ trẻ bị loạn chữ hay sao là câu hỏi của rất nhiều người. Thực tế, các chương trình dạy tiếng nước ngoài rất nhẹ nhàng. Với mỗi phát âm chương trình sẽ luyện cho trẻ rất cẩn thận và trẻ sẽ từ từ tập phát âm theo (trích "Phát triển trí tuệ trẻ thơ”, xuất bản năm 1970, kì thứ 5). 

Từ câu chuyện của gia đình Nagata điều chúng ta cần suy nghĩ không phải là việc lo sợ nhồi nhét quá nhiều vào đầu trẻ mà là việc chúng ta có đang cho trẻ tiếp xúc với quá ít những kích thích từ bên ngoài hay không?.

Đối với nhiều người lớn chúng ta thì có thể là khó nhưng với trẻ sơ sinh nếu ta dạy thì tất cả đều có thể bơi được. Trẻ sơ sinh vừa mới sinh ra chưa thể đi lại được bằng hai chân thì việc nổi trên mặt nước và hành động đầu đời là quẫy đạp trên không đều không có gì khác nhau. Chính vì thế mà ta có thể nhấn mạnh rằng chính là vì trẻ còn là trẻ sơ sinh nên trẻ có thể bơi được.

Thầy Suzuki chính là người đã thực hiện phương pháp giáo dục trẻ tuổi ấu thơ vô cùng độc đáo có tên gọi là "Phương pháp Suzuki" vốn đã được áp dụng 30 năm nay, đó là dạy trẻ chơi violin ngay từ khi còn rất nhỏ. Trước đó, chúng ta vẫn chỉ biết đến phương pháp giáo dục rất thông thường đó là bắt đầu dạy trẻ chơi nhạc cụ từ khi trẻ bắt đầu lên tiểu học hoặc là trung học cơ sở. Thế nhưng việc bắt đầu dạy cho trẻ từ lứa tuổi này trở đi đã tạo ra sự chênh lệch rất lớn về khả năng giữa các trẻ, đó là có những trẻ thì rất giỏi, nhưng có những trẻ thì hầu như không thể cải thiện được nhiều. Chính vì lý do đó mà phương pháp Suzuki đã hạ thấp độ tuổi dạy đàn cho trẻ ở tuổi ấu thơ. 

Chính vì chưa trưởng thành nên trẻ sơ sinh có những khả năng vô hạn. Để tạo ra tính cách tốt và trí tuệ thông minh cho trẻ thì cha mẹ phải kích thích thật nhiều cho trẻ ở chính giai đoạn mà não của trẻ đang có khả năng vô hạn này, còn nếu cha mẹ chẳng làm gì cứ để mặc trẻ lớn lên thì khả năng vô hạn của trẻ cũng sẽ mãi không bao giờ được phát triển.

TÓM LẠI

Tạo hoá sinh ra những đứa trẻ vốn với những tiềm năng giống nhau, nhưng môi trường con tiếp xúc ở những năm đầu đời mà đặc biệt là 3 năm đầu tiên đã tạo ra những đứa trẻ hoàn toàn đặc biệt và duy nhất. Việc quyết định cuối cùng nằm ở các cha mẹ, đừng chờ con đến mẫu giáo, đến tiểu học có khi là quá muộn đấy các cha mẹ ạ!

(Trích dẫn trong bài viết có sử dụng tài liệu từ cuốn sách: Chờ đến mẫu giáo thì đã muộn của tác giả Ibuka Masaru)