CON HỌC GIỎI NHỜ… TRÍ TÒ MÒ

Bố mẹ thân mến, sự tò mò, hiếu kỳ luôn là đặc tính sẵn có trong mọi đứa trẻ. Chỉ tiếc rằng đôi khi người lớn chúng ta quên cách sử dụng hoặc thậm chí, triệt tiêu sự tò mò của con.

Hôm nay, trong bài viết này chúng ta cùng nhau giải đáp những bí mật tuyệt vời đến từ sự tò mò, làm sao để nuôi dưỡng niềm đam mê khám phá này và biến sự tò mò thành động lực học tập cho con.

Những đứa trẻ tò mò thường rất giỏi

Kinda Twomey, giảng viên về phát triển ngôn ngữ và giao tiếp tại Đại học Manchester ở Vương quốc Anh từng nhận định: Nếu trẻ sơ sinh không tò mò, chúng sẽ không bao giờ học được bất cứ điều gì và sự phát triển sẽ không xảy ra

William James, một trong những nhà tâm lý học hiện đại đầu tiên, gọi “tò mò” là “sự thôi thúc hướng tới nhận thức tốt hơn”

Và ngay cả nhà khoa học lỗi lạc Albert Einstein cũng từng nói: “Tôi không hề có tài năng gì cả, chỉ là tôi vô cùng tò mò”

Trí tò mò chính là bản năng, nó đã ăn sâu vào tiềm thức, nó giúp chúng ta học hỏi lúc còn bé và tồn tại khi trưởng thành. Tò mò chính là động lực thúc đẩy trẻ mong muốn tìm hiểu nhiều hơn nữa. Tò mò giúp cho những đứa trẻ tìm thấy chính bản thân chúng, định hình được con người trưởng thành mai này của chúng. 

Tò mò luôn đi cùng khôn lớn. Thế giới rất rộng và hiểu biết của chúng ta rất hạn chế. Chỉ khi ta có đủ trí tò mò, sự kiên nhẫn, kiên trì ta mới có thể mở rộng được hiểu biết, theo đó, thế giới của ta cũng sẽ được mở rộng ra hơn.

Tại sao con hết tò mò và cha mẹ đã làm gì khiến con chẳng còn tò mò nữa?

Đầu tiên là việc cha mẹ làm hết mọi thứ cho con. Thương con nên cái gì cha mẹ cũng làm thay con. “Vì nó còn bé quá”. Một người 40 tuổi vẫn là đứa trẻ trong mắt cha mẹ vậy. Việc cha mẹ giành làm hết mọi thứ sẽ triệt tiêu động lực và mong muốn đạt được nhu cầu trong con. Con sẽ không nhận ra được những thử thách cần vượt qua. Trong đó có cả sự tò mò vốn có của con. Vì con sẽ chẳng cần đến sự tò mò nữa. Cha mẹ đã bày sẵn rồi!

Một mặt khác, con không còn tò mò vì… khó quá, bỏ qua. Là vì chúng ta cũng dễ dàng bỏ cuộc trước những thứ khó, ta dạy con bằng sự thiếu kiên nhẫn của mình. Cha mẹ không kiên nhẫn thì khó có thể dạy con về sự kiên nhẫn? Như đèn đỏ còn 3 giây chúng ta đã cho xe chạy, như chọn dễ bỏ khó mỗi khi phải lựa chọn. Sự tò mò ít dần đi khi trẻ thiếu kiên nhẫn.

Thế giới của đứa trẻ sẽ thu hẹp lại bằng đúng… một phần thế giới của cha mẹ khi ta triệt tiêu đi sự tò mò trong con. Đứa trẻ sẽ lớn lên cùng sự hưởng thụ thay vì khám phá. Đến cả những lời khen của cha mẹ cũng sẽ không còn là động lực nữa nếu như lời khen đó không đến từ việc ghi nhận nỗ lực khám phá của con hay thành tựu nhờ con đã tò mò, tìm kiếm và chinh phục. 

Ngay cả trong bài viết này, nếu cha mẹ vẫn giữ được sự tò mò để nghe tiếp, chúng tôi tin rằng con của các bạn sẽ học được tính tò mò của các bạn.

ĐIỀU CON MUỐN & ĐIỀU CON CẦN

Hai động lực chủ đạo dẫn dắt chúng ta luôn là điều chúng ta muốn và điều chúng ta cần. Nếu chúng ta cảm thấy có ít hoặc không có động lực để hoàn thành một nhiệm vụ nghĩa là ta không cảm thấy cần thiết hoặc không mong muốn hoàn thành nó, như vậy thì ít có khả năng nhiệm vụ đó sẽ được hoàn thành tốt, hoặc thậm chí không hoàn thành được. 

Vậy nên, hãy cho con thấy đầy đủ 2 điều này. Con CẦN làm gì để con đạt được điều con MUỐN. Tò mò chính là chất xúc tác. Chỉ khi đứa trẻ đủ tò mò, chúng sẽ vào cuộc. Cha mẹ có thể thúc đẩy con tò mò bằng những nhiệm vụ khả thi trong những điều con CẦN một cách chi tiết, khoa học. 

CON HỌC CHO AI?

Nhiều cha mẹ đều nói: Con học cho con. Nhưng thái độ, cảm xúc của cha mẹ thì luôn cho ra kết quả khác với lời cha mẹ nói. Thành ra con sẽ hiểu rằng con đang học cho cha mẹ. Làm sao con có thể học cho chính mình nếu như con không có sự tò mò về năng lực của mình, về thế giới mai này của con? Hãy gợi mở, hãy thúc đẩy sự tò mò của con về tương lai của con. Hãy trở thành nguồn lực hỗ trợ giúp con thực hiện được những gì con CẦN để có có thể đạt được điều con MUỐN.

TÒ MÒ KHÔNG ĐAU ĐỚN

Nhiều cha mẹ vẫn hay áp dụng hình phạt khi con cái họ không hoàn thành những nhiệm vụ được giao. Điều này khiến con đối phó hoặc cam chịu chứ chẳng còn hứng thú, tò mò nào nữa. Hãy thưởng cho con để tạo động lực con tiếp tục khám phá thay vì trừng phạt con khiến con thành bị động.

Hãy ghi nhận những gì con khám phá chứ không phải những gì con chỉ làm theo chỉ dẫn. Bố mẹ hãy giữ cho sự tò mò, niềm vui khám phá của con không đau đớn ngay cả khi thất bại. 

BIẾN TÒ MÒ THÀNH ĐIỀU MẶC NHIÊN 

Thay vì lúc nào chúng ta cũng chỉ thưởng cho con để con chủ động tìm hiểu, hãy bổ sung vào sách lược của cha mẹ những chiêu thức khơi dậy sự tò mò trong con, biến tò mò thành tự nhiên như động lực bên trong của con vậy.

Bố mẹ có thể:

• Tạo ra những thách thức vừa đủ để con chinh phục và hoàn thành nó.
• Trở thành những cha mẹ… khờ để ôn luyện con thành khôn. Như cái này bố không biết, con có thể giúp bố tìm hiểu nó được không? 
• Cảm ơn con vì đã khai thông bế tắc này cho bố mẹ. Con thật sự rất có năng lực về vấn đề này đó.
• Chà, để kiếm được điểm 7 này hẳn con đã phải tìm hiểu rất nhiều nhỉ? Có thể kể cho bố mẹ con đã làm thế nào không? (Với cách nói này, bố mẹ đang chú trọng vào quá trình thay vì kết quả)
• Hoặc đôi lúc đơn giản là: Cảm ơn con đã không bỏ cuộc.

SẴN SÀNG CHO NHỮNG SAI LẦM

Bố mẹ cũng cần lưu ý sự tò mò đôi lúc cũng đi kèm với một cái giá phải trả. Vì vậy điều quan trọng là trẻ được nuôi dưỡng trí tò mò trong môi trường an toàn, dưới sự giám sát phù hợp của người lớn. Trong một số tình huống mà rủi ro thấp thì thất bại là yếu tố có lợi cho sự phát triển. Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Đại học New York, công bố trên tạp chí Psychological Science về trẻ từ 12 đến 19 tháng tuổi đang tập đi cho thấy những trẻ này bị ngã rất nhiều, khoảng 17 lần mỗi giờ. “Nhưng đi bộ nhanh hơn bò, vì vậy điều này đã thúc đẩy những đứa trẻ bò chuyên nghiệp chuyển sang đi bộ”. Hãy nhớ lại xem, chính bố mẹ cũng đã trưởng thành và mạnh mẽ từ những lần vấp ngã tưởng chừng như đơn giản.

TÓM LẠI:

Việc học tập hiệu quả nhất diễn ra khi trẻ tò mò và thực sự muốn học. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên vì đó là cách người lớn vẫn thường làm một cách vô thức! Tất cả chúng ta  thường được thúc đẩy bởi những gì chúng ta thật sự quan tâm. Chinh phục những điều đó khiến chúng ta hạnh phúc hoặc mang lại sự thỏa mãn. Đây đều là những động lực nội tại và là những yếu tố hỗ trợ có hiệu quả cao cho bất kỳ hành động nào.

Hãy cổ vũ và đồng hành cùng sự tò mò trong con, hãy tưởng thưởng con vì quá trình thay vì kết quả và cũng dành sự kiên nhẫn cho con. Đừng quên, học hỏi là việc cả đời và nó chỉ diễn ra khi chúng ta còn giữ được sự tò mò.